افغانستان
اون بیش اگوست جمهوریت قوله‌گن و انسانیت اسیرگه آلینگن کون
بیر بیراق نینگ ییقیلیشی – بیر ملت نینگ قوله‌شیدیر
مؤلف: تمیم عطایی.ترجمه: کینجه بای.کیریش: بیر بیراق نینگ ییقیلیشی – بیر ملت نینگ قوله‌شیدیر
2021-ییل اون بیش اگوست-اگوست فقط‌گینه کابل نینگ قوله‌شی اېمس اېدی؛ بو کون بوتون بیر ملت نینگ امیدی و کېله‌جگی سینیب کېتگن کون بۉلدی. اشرف غنی قاچیب کېتیشی و جمهوریت توزومی نینگ قوله‌شی بیلن کابل کۉچه‌لری اېرکینلیک آوازیدن بۉشب قالدی، آق رنگلی طالبلر بیراغی اېسه بیر پیتلر انسان حقوقلری، دېموکراسی و جندر تېنگلیگی اوچون کوره‌ش رمزی بۉلگن شهر اوستیده هیلپیره‌دی.بیر نېچه ساعت ایچیده دېوارلرده‌گی عیاللر صورتی اۉچیریلدی، باله‌لر کولگیسی سۉندی، مکتبلر اېسه مجبوري سکونتگه چۉمِیلدی. عیاللر و تینچلیک بۉییچه خلق‌ارا انجمنلرگه مېزبانلیک قیلگن کابل، مفکوروي قمل آستیده‌گی بیر قماقخانه‌گه ایلندی.
قوله‌شمی یاکه کېلیشوومی؟
بو قوله‌ش نه‌فقط سیاسي توزوم نینگ ضعیفلیگی و اوّلگی تیزیمده‌گی فساد نینگ نتیجه‌سی، بلکه منطقوي و جهانی درجه‌ده یشیرین کېلیشوو نینگ اشاره‌سی هم اېدی. دلیللر شونی کۉرسه‌ته‌دیکی:
طالبلر کابلگه اوروش سیز کیریب کېلدی.حربي رهبریت قۉشینلرگه آرقه‌گه چېکینیش بویروغینی بېردی.کابل هوا قونالغه‌سی حکومت و سیاسي اربابلر نینگ قاچیش منظره‌سیگه ایلندی.خلق اېسه حمایه‌سیز و حیرت ایچیده قارانغولیک دوریگه قَیتیشنی تماشا قیلدی.عیاللر – طالبلر مفکوره‌سی نینگ بیرینچی قربانلری.جمهوریت قوله‌گنیدن سۉنگ اېنگ آغیر ضربه عیاللر ذمّه‌سیگه توشدی.بیرینچی هفته‌لرده:
آلتینچی صنفدن یوقاری قیزلر مکتبلری یاپیلدی.عیاللر ایش، سپورت، صنعت و حتا باغلرگه کیریش حقوقیدن محروم قیلیندی.فعال عیاللر حبسگه آلیندی، قییناققه سالیندی، زۉرلش و غایب بۉلیش حالتلری یوز بېردی.عقل اېگه‌لری قاچقینلیکده – مجبوري مهاجرت.قوله‌شدن سۉنگ ضیالیلر، عالِملر، ژورنالیستلر و مدنی فعاللر نینگ مثلسیز مهاجرتی باشلندی:
دستلبکی آیلر ایچیده مینگلب افغانلر مملکتدن چیقیب کېتدی.یونیورسیتیلر اۉقیتووچیسیز، علمي مرکزلر متخصصسیز قالدی.
مستقل ایتکرمه‌لر یاپیلدی یاکه طالبلر نظارتیگه اۉتدی.کابل هواقونالغه‌سیده اوچاقلرگه آسیلگن آدملر منظره‌سی – مطلق امیدسیزلیک رمزیگه ایلندی.طالبلرنی «آقرتیریش» لایحه‌سی – حقیقتگه خیانت.انساني انقراض اوج آلگن پیتده اَیریم دولتلر و خلق‌ارا شخصلر طالبلرنی «عادتي» کۉرسه‌تیشگه اورینیب کۉردی:
طالبلر بیلن کۉرگزمه‌لی تینچلیک کنفراسلری اۉتکزیش.شېرل بېنرد سینگری چېت اېلّیکلر نینگ «افغانستان عیاللر اوچون خوفسیز» دېگن سفری.توریستلر تامانیدن ترقه‌تیلگن ریکلام ویدېولری.بو اورینیشلر، خلق‌ارا تشکیلاتلر نینگ اۉلیک سکونتی بیلن بیرگه، عملده‌گی حکومتنی قانونيلشتیریشگه خدمت قیلدی.تعلیم تیزیمی – اطاعتکار اولادنی شکللنتیریش قورالی.طالبان تعلیمنی اۉزی نینگ افراطی مفکوره‌سینی تکرارله‌یدیگن واسطه‌گه ایلنتیردی:
فیزیک، کیمیا، اجتماعي فنلر کبی علمي فنلر اۉقوو دستوریدن چیقریلدی یاکه شریعت نینگ تلقینیگه ماسلب اۉزگرتیریلدی.قیزلر مکتبلری یاپیلدی، عیال اۉقیتووچیلر ایشدن بۉشه‌تیلدی.سوال بېرمه‌یدیگن، عیالسیز و «امیرلیککه اطاعتکار» اولاد ترغیب قیلینماقده.مهاجرلر – ایکّینچی بار قربانلیک.قوله‌شدن سۉنگ میلیونلب افغانلر قۉشنی مملکتلر و اروپاده ینگی انقراض بیلن یوزلشدی:
اېران، پاکستان و تورکيه‌ده مجبوري دیپورت و کمسیتیشلر.تورکيه‌ده آوازلر و مدنی فعالیت لرنی باستیریش.اروپا دولتلریده ییللر دوامیده دوام اېتگن قاچقینلیک ناانیقلیگی.امریکاده خلق‌ارا کوچلرگه همکار بۉلگن مینگلب افغانستانلیک لر نینگ بې‌پروا تشلب قۉییلیشی.خلاصه: عموم خلق فکرلرینی تیریک سقله‌یلیک
15-اگوست – بو نه‌فقط بیر سیاسي تیزیم نینگ، بلکه انساني قدریتلر نینگ هم افغانستانده قوله‌شی بۉلگن کون صفتیده تاریخگه یازیلیشی کېره‌ک. بو کوننی اونوتیش – کېله‌جک اولادلرگه خیانتدیر.طالبلر احتمال اۉز بیراغینی ارگ اوستیگه کۉترگندیر، اما مینگلب اېرکک و عیال قلبیده جمهوریت، تعلیم و اېرکینلیک آرزوسی هنوز تیریک.
جمعیت بحثی
هنوز ایزاح یوُق
بیرینچی بؤلیب فکرینگیزنی یازینگ.