هنر و مدنیت
طالبلر مدنیت رمزینی سیندیریب ، تاریخ آلدیده شرمنده بۉلدی
مزارشریف شهریده امیرعلیشیر نوایی نینگ هیکلی بوتونلی بوزیب تشلندی

مؤلف: غلام جیلانی ارسلان
طالبلر امیر علیشېر نوايی هیکلیگه هجوم قیلیب، بو گروه فقط انسان اېرکینلیگی نینگ اېمس، بلکه مدنیت و تمدن ایلدیزلری نینگ هم دشمنی اېکنینی ینه بیر بار کۉرستدی. بو شرمندهلی ایش، طالبلر حاکمیتگه کېلگن کوندن بېری دوام اېتهیاتگن خلقنی خۉرلش و افغانستان تورکلری نینگ تاریخي اۉزلیگینی یۉق قیلیش سیاستی نینگ دوامیدیر.
نوايی – جاهللیککه قرشی عقل و انسانیت آوازی
امیر علیشېر نوايی (1441–1501) بویوک شاعر و مدنیتپرور وزیر بۉلیب بوتون عمرینی علم، صنعت و آبادانلیککه بغیشلهدی. او تورکي چیغتای تیلینی ادبیات چۉقّیسیگه آلیب چیقدی فارس تیلینی هم قدرلهدی و خلقلر اۉرتهسیده همجهتلیککه خدمت قیلدی. مکتب و یونیورسیتینی هم کۉتره آلمهیدیگن طالبلر قندهی قیلیب بوندهی بویوک سیمانی اېسلشگه طاقت قیلیشی ممکن؟
طالبلر – یلغوز افراطی بیر گروه اېمس، سیاسي واسطه
افغانستان خلقی نینگ مدني اۉزلیگینی یۉق قیلیش فقط جاهللیکدن اېمس؛ بو سیاسي لایحه نینگ بیر قِسمی:
• طالبلر یاشلرنی بیلیم و تعلیم دن اوزاق سقلشنی ایستهیدی، شونده فقط اۉز روایتینی قبول قیلهدی.
• گروه نینگ خارجي حاميلری – منطقوي استخبارات ترماقلریدن تارتیب افراطیت مرکزلریگچه – بو سیاستدن افغانستان خلقینی ضعیفلشتیریش اوچون فایدهلنهدی.
• هر بیر مدني رمزگه هجوم قیلیش – بو ملي اۉزلیکنی یۉق قیلیش نینگ اتهیلب مهندسلیگیدیر.
بو مدني جنایتنی عادتي حالگه ایلنتیرمسلیک کېرهک
نوايی هیکلینی بوزیش – باميان بودالرینی یۉق قیلیش یاکه علمي کتابلرنی یاقیش کبی خوفلی بو تصادفي هجوم اېمس، بوتون انسانیت نینگ تاریخي خاطرهسیگه قرشی هجومدیر. اگر دنیا بوگون سکوت قیلسه، اېرتهگه باشقه افراطی گروهلر هم شوندهی قیلهدی.
دنیا نیمه قیلیشی کېرهک؟
• یونسکو و خلقارا مدني تشکیلاتلر طالبلرنی مدنیت جنایتچیلری صفتیده تن آلیشی لازم.
• دولتلر طالبلر نینگ مالیوي و حربي حاميلرینی آچیق جوابگرلیککه تارتیشی شرط.
• خلقارا همجمعیت مدنیتگه قرشی هجوم بوتون انسانیتگه قرشی هجوم اېکنینی کۉرسه تیشی کېرهک.
خلاصه
طالبلر هیکللرنی سیندیریشی ممکن، لېکن مدنیت روحینی یۉق قیله آلمهیدی امیر علیشېر نوايی اسمی خلقلر قلبیده یشه یدی، طالبلر اېسه برچه تاریخنی یۉق قیلووچیلر کبی بیر کون یۉق بۉلهدی، تمدن قالهدی.

جمعیت بحثی
هنوز ایزاح یوُق
بیرینچی بؤلیب فکرینگیزنی یازینگ.